واژه‌نامه سیاسی_فرهنگی؛
خبرگزاری میزان- نیهیلیسم به یک اعتبار به معنای نیست انگاشتن حقیقت وجود و اصالت دادن به موجود است. هرمان رائوشنینگ نیست انگاری را نیست انگاشتن عالم غیب و معنا می داند.
تاریخ انتشار: 23:01 - 03 فروردين 1399
- کد خبر: ۵۹۹۷۰۹

نیهیلیسم چیست؟گروه سیاسی خبرگزاری میزان؛ یکی از ضرورت‌های زمان‌شناسی در دوره کنونی، شناخت مکاتب و گرایش‌های فکری موجود در دنیاست که اغلب آن‌ها محصول دوران پس از رسانس هستند. تحریریه سیاسی خبرگزاری میزان در همین زمینه ۱۶ بُرش از کتاب «واژه‌نامه سیاسی_فرهنگی» که به قلم «شهریار زرشناس» عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گردآوری شده است را منتشر می‌کند.

نیهیلیسم
نیهیلیسم از واژه لاتین نیهیل Nihil گرفته شده است که در لغت به معنای نیست یا هیچ است و نیهیلیسم را می توان نیست انگاری یا هیچ انگاری ترجمه کرد. اما نیست انگاشتن چه چیز؟ نیهیلیسم به یک اعتبار به معنای نیست انگاشتن حقیقت وجود و اصالت دادن به موجود است. هرمان رائوشنینگ نیست انگاری را نیست انگاشتن عالم غیب و معنا می داند.

معمولا در ادبیات روزانه نیهیلیسم را مترادف با پوچ گرایی فلسفی و یأس وناامیدی فرض می کنند، اما پوچ گرایی از توابع و نتایج نیهیلیسم است؛ حال آنکه خود این واژه به معنای نیست انگاشتن حقیقت وجود است. این تعریف از نیهیلیسم با نیچه و به ویژه با بحث های مارتین هایدگر در خصوص متافیزیک به طور جدی مطرح می گردد.

اصولا در تاریخ تفکر یونان باستان با اصالت دادن به طبیعت نزد امثال طالس و دموکریتوس و یا با اصالت دادن به ایده نزد افلاطون و یا مفهوم صورت نزد ارسطو موضوع اصلی تفکر که همانا پرسش از حقیقت وجود وتدبر در مراتب ذات و مراتب تجلی و احکام وشئونات اسماء الهی است به فراموشی سپرده می شود و به جای آنکه موجود یعنی همان ایده ها یا انرژی یا صورت در معنای ارسطویی آن اصالت می یابد.

بدین سان سخن گفتن از حضرت حق و تجلیات و اسماء و صفات و شئون و مراتب تجلی و احکام مربوط به هر مرتبه وجودی از یاد می رود وتوجه به موجود یعنی ظاهر بینی جای آن را می گیرد و این آغاز متافیزیک غربی است.

بر این اساس، وجود یا حق نیست انگاشته می شود و تعینات و ظواهر و حُجُب که همان موجود است اصالت می یابد.

در تفکر دین و حکمت انس اصل و مدار بر پایه حق و تجلیات واسماء و صفات آن است و تفکر به لحاظ مبادی و غایات ریشه در حق و حقیقت دارد. اما تفکر نیست انگارانه چون وجود حق را نادیده می گیرد، گرفتار کثرت بینی و کثرت زدگی و شرک می شود و غفلت از حق موجب بُعد از حقیقت می گردد و یأس و پوچی و بی معنایی و بحران های روحی و معنوی واخلاقی از پیامدها و نتایج گرفتار شدن در ساحت بعد از حق است.

بنابر این نیهیلیسم نیست انگاشتن حق و حقیقت و اصالت دادن به موجود به جای وجود است واین امر با ظهور مفهوم تاریخی – فرهنگی غرب و اصالت یافتن تفکر منقطع از وحی آغاز می شود و در عصر اومانیسم این نیست انگاری صورت نفسانی ومضاعف پیدا می کند و از قرن نوزدهم با بروز بحرانهای جدی در تفکر فلسفی غرب و به تعبیری اضطراب متافیزیک خود را عیان می سازد.

فردریش نیچه اولین کسی بود که به طور جدی از بحران نیست انگاری در غرب سخن گفت و در نخستین دهه های قرن بیستم این بحران علائم و عوارض خود را درحوزه های هنر و ادبیات و مناسبات انسانی و به ویژه حاکمیت یافتن توتالیتاریسم مدرن بیشتر و بیشتر نشان داده است.

احیای سوفسطایی گری در غرب معاصر، بحران پست مدرنیستی در فلسفه و هنر و ادبیات و گسترش از هم گسیختگی های اجتماعی همگی از نتایج نیست انگاری مدرن و رسوخ آن در زوایای جوامع غربی و تهی کردن ازمعنا و هویت است.

بیشتر بخوانید:

انتهای پیام/

۱) نظرات ارسالی شما، پس از تایید توسط خبرگزاری ​میزان​ ​در سایت ​منتشر خواهد شد​.​
۲) خبرگزاری میزان٬ نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .
۳) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .
۴) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .
نام:
ایمیل:
* نظر:
خدمات الکترونیک داخل خبر
رئیس قوه قضاییه
خدمات الکترونیک داخل خبر
رئیس قوه قضاییه
آخرین اخبار گروه سیاست
خدمات الکترونیک داخل خبر
رئیس قوه قضاییه
خدمات الکترونیک داخل خبر
رئیس قوه قضاییه
خدمات الکترونیک داخل خبر
رئیس قوه قضاییه
خدمات الکترونیک داخل خبر
رئیس قوه قضاییه
معرفی قضات نمونه