سید عزیز موسوی پروانی

چکیده:

زن نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می دهد. جایگاه زن در امور سیاسی نقش تأثیر گذاری دارد به قدری که گاه می تواند به عنوان رهبری یک جامعه آرمان گرا قرار گیرد و اندیشه ها و محدودیت های جنسی بدنی او مانعی برای مبارزه با استبداد و استعمار نمی شود. امام خمینی معتقد است دیدگاه های استضعافی و فرودستی نسبت به زنان جایگاهی در اسلام ندارد و زن به مانند مرد باید با الگو قرار دادن حضرت زهرا و دیگران نقش خود را در ایجاد روندی پیشرو حفظ کنند و مشوقی برای مردان خود باشند. اندیشه سیاسی امام در خصوص زنان بر گرفته از آموزه های اسلامی است که تطابق کاملی با قرآن دارد.

واژگان کلیدی: زن، امام خمینی، استبداد، مبارزه، اندیشه سیاسی.

اسماعیل اخلاقی

مقدمه

یکی از مسائل که بسیار مهم و ضروری امروز جهان به حساب می‌آید، وحدت و اتحّاد مسلمین می‌باشد و اسلام هم روی آن تأکید فراوان نموده است. زیرا وحدت و اتحاد در جهت‌گیرهای افراد جامعه نقش تعین کننده دارد، در فرهنگ اسلامی به این مساله بیش از بقیه مسائل توجه شده است. هر قدر که بر علم و دانش بشر افزوده می‌شود، به همان میزان بر اهمیت، و ضرورت وحدت و اتحاد نیز افزوده می‌گردد. روی این جهت در عصر ما که عصر شکوفای علوم به حساب می‌آید وحدت و اتحاد ضرورت بیشتر پیدا می‌کند. زیرا در شرایط عصر حاضر دشمنان اسلام کمر به نابودی اسلام بسته‌اند، البته این دشمنی تازگی ندارد، و بلکه از صدر اسلام تا الان وجود داشته ولی امروز روش و شیوه‌های آن عوض شده است امروز شبکه‌های تبلیغاتی صهیونیستی جهان با تمام ابزار و شیوه‌های مختلف علیه اسلام کار می‌کنند، اگر قبلا از راه نظامی و حمله مسلحانه، محاصره اقتصادی و….. برای از بین بردن اسلام استفاده می‌کردند، امروز علاوه بر آن‌ها از روش‌های تبلیغاتی، فرهنگی و اختلاف انداختن بین مسلمانان به ویژه شیعه و سنّی برای ضربه زدن به کیان اسلام و هویت فرهنگی جهان اسلام بهره می‌گیرند.

ولادت

حضرت آیت الله فیاض (دام ظله) در سال ۱۳۴۸هـ.ق در جنوب کابل، پایتخت افغانستان در استان غرنین دیده به جهان گشود.
به اهتمام پدر بزرگوارشان جهت فراگیرى علوم در حوزه هاى علمیه مشغول به تحصیل شد و پس از آموختن قرآن، کتاب جامع المقدمات و بهجة المرضیه را نزد شیخ ملا اسماعیل و ملا حیدر على فراگرفت.
پس از فوت مادر گرامى شان اولین هجرت در راه تحصیل علم را متحمل شدند و به شهر مقدس مشهد در ایران آمدند. و در خلال اقامتش در شهر مشهد کتاب هاى حاشیه ملا عبدالله و قسمتى از کتاب مطول را نزد شیخ محمد حسن نیشابورى معروف به ادیب نیشابورى درس گرفت.
سپس به شهر نجف اشرف مهاجرت کرد و از حوزه هزار ساله آن دیار بهره ها برد و آداب و اخلاق حوزه علمیه نجف را سرمشق خود قرار داد و به صورت خستگى ناپذیر شروع به تکمیل علوم حوزوى خود نمود. در آنجا کتاب قوانین الاصول از ابوالقاسم قمى و قسمتى از کتاب روضه البهینه در شرح کتاب لمعه را نزد میرزا کاظم تبریزى و سید اسدالله مدنى و میرزا على فلسفى فرا گرفت سپس به مراحل سطوح عالى رسید و کتاب کفایه از مرحوم آخوند خراسانى و کتاب رسائل و مکاسب محرمه از شیخ انصارى را نزد شیخ مجتبى لنکرانى آموخت و این مراحل ادامه داشت تا به شرکت در جلسات درس بزرگان علم در دروس خارج نایل گشت.

 در اصطلاح به این مرحله خارج مى گویند زیرا کتاب معینى را استاد تدریس نمى کند و دروس در این مرحله خارج از کتاب بیان مى شود بلکه موارد تحقیق شده از چندین کتاب و آرا و نظرات چند تن از علما صاحب نظر مورد نقد و بررسى قرار مى گیرد و این مسئله به قوه اجتهاد طلاب کمک فراوانى مى کند.
در همین ایام بود که خود ایشان شروع به تدریس کردند و به یکى از اساتید مبرز در حوزه نجف بدل شدند و جمع کثیرى از فضلا و اندیشمندان علوم دینیه به محضر درس شان حاضر مى گشتند. سطح عالى حوزه را در مسجدى معروف به مسجد هندى شروع نمودند و در دوره هاى متعدد کتب مختلف حوزه را تدریس کردند. سرانجام در سال ۱۳۹۸هـ.ق شروع به بحث خارج نمودند. و هم اکنون شاگردان زیادى در درس ایشان حاضر مى شوند که به تقریر درس مشغول هستند و برخى نیز به زودى این تقریرات را به چاپ خواهند رساند. انشاءالله
تألیفات
۱- محاضرات در اصول فقه، ده جلد
۲- الأراضى
۳- النظرة الخاطفة فى الاجتهاد
۴- حاشیه بر عروة الوثقى، ده جلد
۵- أحکام البنوک
۶- منهاج الصالحین ، سه جلد
۷- مناسک حج
۸- المباحث الأصولیة، چهارده جلد

مقدمه:

مباحث دین و سیاست، از مسایل بحث بر انگیز و مورد مناقشه‌ای هستند که از مدتها قبل توجه اندیشمندان را به خود جلب کرده‌است، برخی به جدایی دین از سیاست اذعان داشته و عقیده دارند که دین در پی اخلاق و کمال انسانی است در حالی که سیاست با نیرنگ و فریب توأم است لذا این دو غیر قابل جمع اند، برخی دیگر عقیده دارند که دین مانع رشد و توسعه‌ی سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و… می‌باشد بنابراین هر ملت و جامعه که خواهان پیشرفت و ترقی هستند باید دین را از صحنه‌ی اجتماع خارج نموده و آن را فردی نمایند این نظریه با پیشرفت غرب و فردی شدن مذهب در مغرب زمین از آزمون موفق خارج شد و به همه‌ی ادیان تعمیم داده شد.

اگر چه ادیان الهی وجوه اشتراکی فراوانی دارند ولی در برخی از ابعاد دین اسلام با سایر ادیان از جمله مسیحیت «که در غرب به صورت تحریف شده وجود دارد» تفاوت ماهوی دارد، آنچه از آزموزه‌های دینی اسلام قابل استنباط است این است که دین نمی‌تواند از اجتماع برکنار باشد بلکه دین و سیاست هرگز از یکدیگر جدا شدنی و قابل تفکیک نمی‌باشند، زیرا اجتماع تکامل یافته، توسعه یافته و سعادتمند در صورتی امکان پذیر است که حدود و قوانین الهی در آن جامعه اجرا و عملی گردد، و این امر بدون سیاست و حکومت امکان پذیر نیست، پس در اسلام دین از سیاست جدا نیست.
در این مقاله تلاش شده است که پاره‌ای از اصول و راههای ارائه شده توسط دین اسلام برای رشد، توسعة همه جانبه و کمال جامعه انسانی، با استفاده از الگوی عملی و حکومتی امام علی(ع) که یکی از مهمترین شخصیت‌هایی جهان اسلام است، تحلیل و بررسی شود، سیرة عملی و سیاسی امام علی(ع) دقیقا با مبانی اسلام و احکام الهی مطابقت داشته و همان حکومتی است که اسلام در پی آن بوده‌است، با توجه به این مقدمه مذکور بحث خود را تحت عنوان«نقش حاکمیت در توسعة سیاسی» از دیدگاه نهج البلاغه ادامه می‌دهم.