نظام الدین دبیر زاده(شریفی)

محمد حسین آخوند فرزند ملا عرب در سال۱۳۰۰هـ‌ ش. در قریه جمبوغه سرولنگ، مربوط ولسوالی درة‌صوف ولایت سمنگان، در یک خانواده مذهبی چشم به جهان گشود. پس از سپری نمودن دوران طفولیت در آغوش گرم پدر و دامن پر مهر مادر، در سن شش سالگی به مکتب خانه محلی رفت دروس قرآن کریم و بعض کتب فارسی و احکام شرعیه را آموخت. ایشان وقتی به سن پانزده سالگی رسید، از آنجای که شوق و شعف زیادی به تحصیل علوم دینی داشت، با تشویق پدر بزرگوارش درسال ۱۳۱۵هـ.ش، وارد حوزه‏ی علمیه‏ی سرولنگ گردید که در آن زمان از رونق خوبی برخوردار بود.

محمدحسین آخوند با اشتیاق وعلاقه فراوان مشغول تحصیل گردید و کتب صرف، نحو، جامع المقدمات و سیوطی را به زودی فراگرفت و حاشیه ملا عبدالله، معالم الدین، لمعتین و قوانین را نزد آیت الله شیخ عبدالحسین درة صوفی مشغول به تحصیل شد. در عین حال کتب مقدماتی را خود نیز تدریس می‏کرد.

بعد از آنکه آیت الله شیخ عبدالحسین به قصد زیارت عتبات عالیات و ادامه‏ی تحصیل عازم نجف شد، مسؤلیت اداره امورحوزه علمیه‏ی سرولنگ و تعلیم و تربیت طلاب و پاسخ گویی به مسائل شرعی وحل و فصل مشکلات دینی مردم را شیخ محمد حسین آخوند به عهده گرفت. چندین سال به این وظیفه مقدس ایفای مسؤ.لیت نمود و تا این که درسال۱۳۴۸ هـ ش.به همراه خانواده، به خاطر اشتیاق زیارت عتبات عالیات و کسب فیض علم و دانش از حوزه علمیه نجف اشرف در جوار بارگاه حضرت علی (ع)عازم کشور عراق گردید. ایشان بعد از انجام مراسم زیارت عتبات مقدّسه در جوار بارگاه امیر المؤمنین علی(ع) و در حوزه علمیه نجف اشرف به جهت کسب علم و دانش و رسیدن به درجات عالی‏تر ماندگار شد.

در نجف اشرف از محضراساتید ذیل کسب فیض نمود: درس رسایل را نزد شیخ مجتبی لنکرانی تحصیل نمود و منظومه را نزد شیخ عباس قوچانی آموخت و مکاسب را نزد شیخ صدرا بادکوبه‏ی تلمذ کرد. کفایتین را نزد شیخ کاظم ترک فراگرفت و همزمان؛ ادبیات عرب، لمعتین، معالم الدین و رسایل را تدریس می‏کرد و طلاب زیادی از محضر ایشان استفاده نموده‌اند.

حضرت آیت الله محمد حسین آخوند عرب، دروس خارج را از محضرحصرت آیت الله العظمی سید ابوالقاسم خوئی وبقیه‏ی آیات عظام استفاده نمود و مدت هفت سال درحوزه نجف اشرف ماندگار شد. هنگامی که حکومت بعث عراق درسال۱۳۵۴ هـ ش. به جهت تضعیف حوزه علمیه‏ی نجف اشرف تصمیم به اخراج عده‏ی زیادی از علماء و طلاب گرفت، علماء و طلاّب خارجی را اخراج کرد. حضرت آیت الله شیخ محمد حسین عرب به همراه عده‏ی از علماءو طلاّب افغانستانی وارد سوریه گردیدند. درآنجا از طرف حضرت آیت الله سید حسن شیرازی (ره)مورد استقبال قرار گرفتند.

بعد از اقامت علماء در سوریه حضرت آیت الله محمدحسین عرب با جمعی از علماء دیگر افغانستانی برای آیت الله سید حسن شیرازی (ره)پیشنهاد می‏کنند که باید از این فرصت پیش آمده ـ که جمعی از علماء و طلاّب افغانستانی وارد سوریه گردیده‏اند ـ درست استفا ده شود و زمینه اقامت اینها در سوریه آماده گردد و یک حوزه علمیه در جواربارگاه حضرت زینب(س)تشکیل گردد.

حضرت آیت الله سیدحسن شیرازی (ره) از این پیشنهاد به خوبی استقبال می‏کند و قول می‏دهد که در این راستا از هیچ گونه تلاشی کوتاهی نخواهد کرد، تمام اساتید و طلاّب افغانستانی نیز متعهد می‏شوند که در جوار بارگاه عقیله بنی هاشم حضرت زینب(س)ماندگار گردند و برای تشکیل حوزه علمیه تمام سعی و تلاش خود را به کار گیرند. لذا با مساعدت و همکاری حضرت آیت الله سید حسن شیرازی(ره) منازلی را به همین منظور اجاره نمودند و طلاّب را در آن منازل اسکان دادند و دروس حوزه را شروع نمودند. فعلا حوزه علمیه حضرت زینب(س) از رونق خوبی بر خور دار می‏باشد و حضرت آیت الله محمدحسین آخوند عرب یکی از مؤسسین و بنیان گزاران آن حوزه بوده است طلاّب زیادی از محضر مبارک ایشان کسب فیض نموده‏اند. وی در این اوا خرعمرشریفش علاوه برکهولت سن دچار عوارض قلبی نیز گردیده بود و برای ایشان مشکل بود که در حوزه علمیه‏ی حضور رساند و درس بگوید و شاگردان ایشان در بیت شریفش رفته از محضرایشان کسب فیض می‏کردند، بدین طریق تا آخرین لحظه پایان عمرش از تدریس کوتاهی نور زید تااین که این عالم وارسته واسوه‏ی تقوا و فضیلت حضرت آیت الله محمد حسین آخوند عرب درة صوفی در تاریخ۷/۹/۱۳۷۸هـ ش.با کوله بار از علم و دانش در دیار غربت و عالم هجرت و در جوار بارگاه ملکوتی بزرگ بانوی اسلام حضرت زینب(س) و در سن هشتادوهفت سالگی دعوت حق را لبّیک گفت و به سوی معبود خویش شتافت و به دیار ابدی پیوست و در همانجا به خاک سپرده شد. روحش شاد و یادش گرامی باد.