کد خبر: 189611
تاریخ انتشار: 22:10 - 04 تير 1395 - 2016 June 24
خبرگزاری میزان- هنگام صبر بر طاعت، شیطان می‌گوید هر چه باید بشود مقدر است؛ تلاش بيهوده نكن! موقع صبر از معصیت، مي‌گويد اگر قرار باشد كسي مبتلا به معصیت بشود، می‌شود؛ بهشت يا جهنم، هر يك مقدر شده باشد، نصيب انسان مي‌شود؛ پس تلاش بيهوده چرا؟!
به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری میزان،حضرت آيت‌الله مصباح‌يزدی  در جلسه ای كه در تاريخ 26/04/92، برگزار شد ، در بخشی از سخنان خود، اظهار کرد: "در جلسات گذشته به اين مطلب اشاره شد كه يكي از شیوه‌های قرآن کریم برای تشویق مردم به صبر و مقاومت، توجه دادن به مساله تقدیرات الهی است؛ تقديراتي که براساس تدبیر حکیمانه او در عالمی كه «کتاب محفوظ» ناميده مي‌شود، ثبت شده و جز خدای متعال و کساني كه او اراده بفرماید، كسي به آن دسترسي ندارد. هم‌چنين گفته شد یکی از فواید ذکر این مطلب برای مردم این است که در مقام عمل مبتلا به غرور و یا گرفتار دلسردی و یأس نشوند؛ «لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ»1.

اما شیطان كه براي فريب انسان از هر راهی وارد می‌شود، در اينجا چنین القا می‌کند که اگر همه حوادث و اتفاقات مقدر و مکتوب است و قابل تغییر نیست، پس انسان برای چه بی‌جهت خود را به زحمت بياندازد و تلاش کند؟ هنگام صبر بر طاعت، شیطان می‌گوید هر چه باید بشود مقدر است؛ تلاش بيهوده نكن! موقع صبر از معصیت، مي‌گويد اگر قرار باشد كسي مبتلا به معصیت بشود، می‌شود؛ بهشت يا جهنم، هر يك مقدر شده باشد، نصيب انسان مي‌شود؛ پس تلاش بيهوده چرا؟! هنگام صبر بر مشكلات و مصيبت‌ها هم می‌گوید مقدر بوده كه مبتلا به گرفتاري شوي، پس تلاشی برای انجام وظیفه و حل مشكل لازم نیست! اگر مقدر شده باشد كه بيماري يا فقر برطرف شود، مي‌شود؛ و اگر مقدر چنين نشده باشد، هر تلاشي در اين جهت بي‌فايده است.

 
تقابل تقدير و تكليف!

يكي  از مهم‌ترین مواردی که شیطان تلاش مي‌كند با القاي چنين شبهاتي مانع انجام وظيفه شود، باب جهاد به اموال و انفس برای مقابله با دشمنان است؛ مخصوصاً اگر در مبارزه‌ای باشد كه امید چنداني به پیروزی نباشد. کسانی هر چه در اختیار داشتند را براي صرف كردن در هزینه‌هاي جنگ، عاشقانه به محضر پیغمبر اکرم صلی‌الله علیه و آله و سلم می‌آوردند؛‌ هم‌چنين براي حضور در جبهه و جنگ با يك‌ديگر مسابقه می‌گذاشتند. اما در مقابل، افرادي بودند كه مي‌گفتند اگر مقدر است ما پیروز شویم، این همه تلاش براي چه؟ و اگر مقدر است شکست بخوریم، با قبول اين زحمت‌ها ضرر ما دو چندان مي‌شود.

در اين شبهه، بین مقام تشریع و مقام تکوین خلط شده است. بعضي تكاليف مشروط است و تا زماني كه شرط آن محقق نشده،‌ تكليف منجز نمي‌شود. اما ما تکالیفي شرعی داريم كه برای ما ثابت شده و موظفيم نسبت به انجام آنها اقدام کنیم. وظيفه ما اين است كه طبق موازین شرعی و ادله فقهی وظیفه‌مان را بشناسیم و سعی کنیم با کمال دقت به آن عمل کنیم و سر سوزنی از آن کم نگذاریم. تا اينجا مربوط به مقام تشريع است.

اما این که در خارج و در مقام تكوين چه اتفاقي خواهد افتاد و اگر اتفاقا آنچه واقع شد خلاف انتظار ما بود و برای ما مصیبت يا شکست تلقی می‌شد، در اين‌جا باید صابر باشیم و بالاتر از آن، بايد به آنچه خدا براي ما رقم زده راضي و خشنود باشيم. ما به وظیفه‌مان عمل کردیم؛ در عمل هم آنچه خدا صلاح مي‌دانست و مقدر فرموده بود، واقع شد. ما بايد همانند بندگان خالص خدا سر به سجده بگذاريم و در مقام شكر بگوييم: اللهم لک الحمد حمد الشاکرين لك علی مصابهم؛ خدایا! تو را شكر مي‌گوييم كه به ما لیاقت دادي که چنین مصیبتي را براي رضاي تو تحمل كنيم.

گاهی این شبهه‌ها آن چنان پرورانده و تقویت می‌شود که کمتر کسی مي‌تواند خودش را كاملا از آن رها كند. كمترين ضرر گرفتار شدن در دام این شبهات آن است که انسان در جهت انجام تكليف سست می‌شود و وظيفه‌اش را با تنبلی انجام مي‌دهد و در نتيجه از ثواب صبر و رضا و تسلیم در برابر تقديرات الهي که بالاتر از ثواب انجام تکلیف است،‌ محروم مي‌شود؛ ثوابي كه بر اساس بعضي روایات با اجر هزار شهید برابري مي‌كند. اين پاداش را به كسي مي‌دهند كه خداپسندانه بر مصیبت صبر كند. صبر خداپسندانه اين است که انسان وظایفش را درست انجام داده باشد.

متأسفانه در اثر القائات شیطاني، بعضي از ما برداشت صحيحي كه اولیای خدا از بعضي عناوين دارند، نداريم. مثلاً تلقي ما از صبر، توقف و دست كشيدن از کار و سکون است؛‌ در حالي‌كه در منابع دینی صبر، یک فعالیت است؛ فعالیتی که گاهی خيلي بيشتر از فعالیت‌هاي سنگين جسمی، انرژي و توان روحي لازم دارد و ارزش آن فراتر از تصور ما است. چون صبر به معناي توقف تا برطرف شدن عامل مخالف نيست؛ بلكه خويشتن‌داري و مقاومت و پايداري كردن انسان در برابر عامل مخالف است.

براي تقريب به ذهن به اين مثال توجه كنيد: اگر کسی به هر دليلي سحر خواب ماند و تا موقع افطار بیدار نشد، آيا به چنين كسي كه  هيچ مفطري را مرتكب نشده، روزه‌دار گفته مي‌شود؟ اگر روزه فقط حالت انفعالي ترک مفطرات باشد، روزه اين شخص صحيح است. اما روزه ترك منفعلانه نيست؛ بلكه بايد با نیت باشد؛ يعني شخص روزه‌دار بايد خود را براي خودداری از مفطرات آماده كند و اگر زمینه‌اي براي مفطری پیش آمد،‌ از آن پرهيز کند؛ اگر گرسنه‌اش شد غذا نخورد؛ اگر تشنه شد آب نخورد. به تعبیر فقها صوم، کفّ است، نه ترک.

صبر از معصیت هم فقط ترك گناه نيست؛ بلكه خودداری كردن از انجام گناه در جايي است كه زمينه آن فراهم است. اما اگر چنين زمينه‌اي فراهم نباشد، امكان انجام گناه نيست؛ لذا به آن صبر عن المعصية اطلاق نمي‌شود.

درک این که حقیقت صبر مقاومت و خویشتن‌داری کردن در مقابل عامل مزاحم است، اولین قدمي است که برای مبارزه با وسوسه‌های شیطانی مفید است. قدم دوم اين است كه توجه كنيم كه ما موظفیم براساس ادله فقهی و با استفاده از شيوه فقاهت (نه بر اساس برداشت شخصي از يك آيه يا روایت) وظیفه خود را بشناسيم. وقتي حکمی براساس روش فقاهتی ثابت شد، ما باید به آن عمل کنیم و جاي هيچ مسامحه‌اي در آن نيست؛ ذوق و سلیقه افراد، وابستگي‌هاي قومي و قبيله‌اي، روابط سياسي، و پسند ديگران هم آن را تغيير نمي‌دهد، مگر اين‌كه بر اساس همان شيوه فقاهتي انجام اين تكليف مشروط به تحقق شرطي شده باشد و يا حکم حکومتی بر آن حاکم باشد."


1-حديد(57)، 23.

*برگرفته از پایگاه اطلاع رسانی آثار حضرت آيت‌الله مصباح‌يزدي

انتهای پیام/
۱) نظرات ارسالی شما، پس از تایید توسط خبرگزاری ​میزان​ ​در سایت ​منتشر خواهد شد​.​
۲) خبرگزاری میزان٬ نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .
۳) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .
۴) در صورت وارد کردن ایمیل خود ، پس از تعیین تکلیف نظر موضوع به اطلاع شما خواهد رسید .
نام:
ایمیل:
* نظر:
فرهنگی-خبر-وکیل آنلاین
فرهنگی-خبر-تلگرام
فرهنگی-خبر-وکیل آنلاین
فرهنگی-خبر-تلگرام
آخرین اخبار گروه فرهنگی
فرهنگی-خبر-وکیل آنلاین
فرهنگی-خبر-تلگرام
فرهنگی-داخلی-اقتصادی-
فرهنگی-داخلی-اقتصادی-
فرهنگی-داخلی-اقتصادی-
فرهنگی-زندانیان